Konstytucja marcowa z 1921 r. określiła godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej, lecz na wyjaśnienie kwestii hymnu trzeba było poczekać aż do 26 lutego 1927 r., kiedy to zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja-Składkowskiego hymnem został oficjalnie ogłoszony „Mazurek Dąbrowskiego”. Tak długa zwłoka wynikała z tego, że „Mazurek” był jedną z sześciu pieśni patriotycznych, traktowanych niemalże równorzędnie. Konkurencję stanowiły: „Rota”, „Boże coś Polskę”, „Warszawianka”, „Chorał” („Z dymem pożarów” Kornela Ujejskiego) i „My, pierwsza Brygada”. Każda z tych pieśni niosła ze sobą konkretny bagaż polityczny i ideowy.
Narodowi demokraci preferowali „Rotę”. Właśnie ta pieśń została zaintonowana przez gen. Andersa w krytycznym momencie przewrotu majowego, w dniu 14 maja 1926 r., przed opuszczeniem przez prezydenta Wojciechowskiego Belwederu. Dotyczyła ona jednak głównie zaboru pruskiego i miała silnie pejoratywne zabarwienie; szczególnie fraza „Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz” mogłaby wywołać niejeden skandal dyplomatyczny. „Warszawiank”a była najmniej rozpowszechnioną pieśnią, dlatego jej kandydatura szybko przepadła. Podobnie rzecz się miała z „Chorałem”, który – mimo iż był bardzo popularną pieśnią w czasie powstania styczniowego – w odrodzonej Polsce zszedł na nieco dalszy plan.
Pieśń „My, pierwsza Brygada” – mimo reprezentacyjnego charakteru – podobnie jak „Rota” była jednoznacznie kojarzona z obozem piłsudczykowskim i była nie do zaakceptowania dla dużej części społeczeństwa. Niemniej stała się ona pieśnią reprezentacyjną Wojska Polskiego, choć w latach trzydziestych zdarzały się jeszcze ekscesy z udziałem studentów endeckich, bojkotujących uroczystości wojskowe, na których grano „Pierwszą Brygadę”. Dziś pozycja jej nie jest już zagrożona – jest to jeden z najważniejszych utworów, grany podczas uroczystości z udziałem wojska.
Największą konkurencję dla obecnego hymnu stanowiła pieśń „Boże coś Polskę”, zaintonowana przez marszałka Wojciecha Trąmpczyńskiego podczas otwarcia Sejmu Ustawodawczego w 1919 r. Pierwotnie napisana przez Alojzego Felińskiego na cześć cara Aleksandra I, po zmianie w tekście z „Naszego króla zachowaj nam Panie” na „Ojczyznę wolną pobłogosław Panie” utrwaliła się w XIX w. jako jedna z najważniejszych pieśni o charakterze religijno-patriotycznym i tak też zostało do dziś.
Ostatecznie na hymn został wybrany „Mazurek” – jak można przypuszczać, wybrano go jako pieśń najszerzej akceptowalną, nieformalnie wykorzystywaną jako hymn od 1918 r. oraz podtrzymującą etos legionowy. Już w październiku 1926 r. pieśń ta weszła oficjalnie do szkół, a od grudnia 1926 r. o północy nadawało ją Polskie Radio. Oba te fakty świadczą o tym, że nowe władze nie miały wątpliwości co do wyboru hymnu, lecz zamierzały wcześniej przygotować do tej decyzji wszystkich obywateli.
Źródło: muzhp.pl
Ilustracja: Faksymile rękopisu „Mazurka Dąbrowskiego” Józefa Wybickiego, domena publiczna